در دوران بارداری، بدن دچار تغییرات زیادی میشود و این تغییرات میتوانند عملکرد دستگاه گوارش را نیز تحت تاثیر قرار دهند. درد شکم، تهوع، یبوست یا حتی انسداد روده، از جمله مشکلات شایعی هستند که مادران باردار ممکن است در این بازه زمانی تجربه کنند. در چنین شرایطی، تشخیص دقیق علت این مشکلات برای حفظ سلامت مادر و جنین، بسیار مهم است. یکی از روشهای موثر در بررسی عملکرد دستگاه گوارش، رادیولوژی ترانزیت است؛ اما استفاده از این روش در دوران بارداری، بهدلیل وجود اشعه ایکس، با نگرانیهایی همراه است. این تصویربرداری اگر تحتنظر پزشک متخصص و در زمان مناسب انجام شود، میتواند در تشخیص به موقع و جلوگیری از عوارض جدی بسیار مفید باشد. انجام این روش در یک مرکز معتبر و مجهز، اهمیت زیادی دارد. مرکز تصویربرداری پزشکی جام جم قدس، با بهرهگیری از پیشرفتهترین دستگاههای رادیولوژی، آماده ارائه انواع خدمات تخصصی به مادران باردار است. اگر میخواهید بدانید رادیولوژی ترانزیت چیست، چگونه انجام میشود و در دوران بارداری چه مراقبتهایی نیاز دارد، تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.
رادیولوژی ترانزیت چیست؟
رادیولوژی ترانزیت نوعی روش عکسبرداری است که برای بررسی دستگاه گوارش، مشکلات و بیماریهای آن مورد استفاده قرار میگیرد. برای انجام رادیولوژی ترانزیت، ماده حاجب را به صورت خوراکی یا به روش تزریقی وارد بدن بیمار میکنند تا بتوانند تصاویر رنگی و دقیقی از روده، معده و اطراف آن بگیرند. رادیولوژی ترانزیت برای بررسی اختلالات حرکتی روده، انسدادهای جزئی و یا برای بررسی دقیقتر بعد از آزمایش معده کاربرد دارد. این روش برای گروههای سنی مختلف با رعایت نکات و اقدامات آن انجام میشود. رادیولوژی ترانزیت برای کودکان و خانمهای باردار، باید تحت نظر پزشک متخصص و کادری باتجربه انجام شود تا مشکلات و عوارضی را برای آنها دربر نداشته باشد.
کاربرد رادیولوژی ترانزیت در بارداری
انجام رادیولوژی ترانزیت در دوران بارداری باید با دستور و تشخیص پزشک متخصص انجام شود. در صورتی که پزشک خطر و آسیبی در انجام آن تشخیص ندهد و انجام آن برای فرد باردار لازم و ضروری باشد میتوان آن را با رعایت کردن نکات و اقدامات لازم انجام داد. از رادیولوژی ترانزیت برای بررسی بیماریها و مشکلات مختلف دستگاه گوارش استفاده میشود. از مهمترین کاربردهای این روش در دوران بارداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تشخیص انسداد رودهای: در صورت بروز علائمی مانند: درد شکم، نفخ غیرعادی یا استفراغ در دوران بارداری، ممکن است پزشک برای بررسی احتمال انسداد روده، رادیولوژی ترانزیت را تجویز کند.
- بررسی اختلالات حرکتی روده: بعضی از اختلالات مانند سندروم روده تحریکپذیر (IBS) در بارداری تشدید میشوند یا علائم مشابهی ایجاد میکنند. در چنین مواردی، این روش میتواند به تشخیص دقیقتر کمک کند.
- شناسایی التهاب روده: اگر بیمار مشکوک به بیماریهای التهابی روده مانند بیماری کرون باشد، رادیولوژی ترانزیت یکی از ابزارهای موثر برای بررسی شدت و محل التهاب است.
- بررسی چسبندگیهای شکمی: در خانمهایی که سابقه جراحی شکم دارند و در دوران بارداری دچار علائم گوارشی غیرمعمول شدهاند، این روش میتواند برای بررسی احتمال چسبندگیهای داخلی استفاده شود.
- زمانی که روشهای دیگر پاسخگو نباشند: اگر روشهای غیرتابشی مانند سونوگرافی یا MRI نتوانند پاسخ دقیقی بدهند، پزشک ممکن است با رعایت همه اصول ایمنی، رادیولوژی ترانزیت را پیشنهاد کند.
اقدامات لازم قبل از انجام رادیولوژی ترانزیت در دوران بارداری
قبل از انجام رادیولوژی ترانزیت در دوران بارداری، باید سن دقیق دوران بارداری را مشخص کنید. منظور از سن دقیق بارداری این است که مادر در هفته چندم و ماه چندم بارداری قرار دارد. زیرا این روش را نباید در سه اول بارداری انجام داد. بنابراین بهتر است در زمان و شرایط مناسب برای انجام رادیولوژی اقدام کنید تا مشکلی برای جنین ایجاد نشود. قبل از انجام رادیولوژی ترانزیت نیز مانند سایر روشهای عکسبرداری، یکسری اقدامات را باید انجام دهید. از مهمترین اقدامات قبل از انجام رادیولوژی تزانزیت در دوران بارداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بررسی و اطلاع از سوابق پزشکی
- ناشتا بودن
- رادیولوژی در دروان بارداری بدون دستور پزشک انجام نمیشود بنابراین باید تجویز و دستور پزشک را به همراه داشته باشید.
- پرهیز از نوشیدن مایعات گازدار یا غذاهای سنگین
- عدم استفاده از داروهای خاص
- مدارک پزشکی مرتبط با انجام تصویربرداری را با خود همراه داشته باشید و به مسئول پذیرش تحویل دهید.
آیا انجام رادیولوژی ترانزیت در بارداری خطرناک است؟
بله، انجام رادیولوژی ترانزیت در سهماهه اول بارداری به دلیل استفاده از اشعه ایکس، میتواند خطراتی برای رشد جنین به همراه داشته باشد. این دوره، حساسترین زمان برای تشکیل اندامها و سیستمهای حیاتی جنین است و تابش اشعه در این مدت میتواند باعث آسیبهای جدی شود. پس از پایان سهماهه اول، در شرایط خاص و تنها با تشخیص پزشک متخصص، میتوان از این روش تصویربرداری برای بررسی بعضی از مشکلات گوارشی مادر استفاده کرد. حتی در این مرحله نیز، پزشکان تا جای ممکن سعی میکنند از روشهای ایمنتر و بدون تابش، مانند سونوگرافی یا MRI، بهره بگیرند. رادیولوژی ترانزیت فقط زمانی توصیه میشود که سایر روشها نتوانند تصویر دقیقی از وضعیت بیمار ارائه دهند و اطلاعات لازم برای تشخیص یا تصمیمگیری پزشکی به دست نیایند. در چنین شرایطی، این روش با رعایت کامل نکات ایمنی و محافظتی برای مادر و جنین انجام میشود.
نحوه انجام رادیولوژی ترانزیت در دوران بارداری
قبل از انجام رادیولوژی ترانزیت در دوران بارداری، مشورت با پزشک متخصص ضروری است. پزشک ابتدا وضعیت مادر را به دقت بررسی میکند و در صورت نیاز به انجام این تصویربرداری، درباره مزایا و خطرات احتمالی آن توضیح میدهد تا بیمار با آگاهی کامل تصمیم بگیرد. برای انجام این آزمایش، معمولا لازم است فرد ناشتا باشد؛ یعنی حدود ۴ تا ۶ ساعت قبل از شروع تصویربرداری از خوردن و آشامیدن خودداری کند.
در مرحله بعد، به بیمار ماده حاجب خوراکی داده میشود. این ماده به شکل مایع است و باید با راهنمایی و در حضور رادیولوژیست به آرامی نوشیده شود. برای محافظت از جنین در برابر تابش اشعه ایکس، قبل از تصویربرداری، پوششهای محافظ مخصوصی روی ناحیه شکم و لگن مادر قرار داده میشوند، سپس از دستگاه گوارش تصاویری تهیه میشود تا حرکت ماده حاجب در روده بررسی شود. در نهایت، پزشک متخصص این تصاویر را با دقت بررسی میکند تا بتواند وجود انسداد، التهاب یا دیگر اختلالات احتمالی را تشخیص دهد و بهترین روش درمانی را پیشنهاد کند.
کلام پایانی
انجام رادیولوژی ترانزیت در دوران بارداری نیازمند رعایت بعضی از اصول و شرایط است و اگر به درستی انجام شوند کمک زیادی به شناسایی و بررسی بیماریهای روده و دستگاه گوارش خواهند کرد؛ زیرا تشخیص به موقع بیماریهای گوارشی مادران باردار از عوارض ناشی از آن در دوران بارداری میکاهد. برای انجام رادیولوژی ترانزیت باید از دستگاهها و تجهیزاتی استفاده شود که نتایج آن دقیق و سریع باشند. مرکز جام جم، یکی از معتبرترین مراکز تصویربرداری در شهر قدس است که انواع خدمات رادیولوژی برای کودکان و برای خانمهای باردار را به صورت تخصصی و حرفهای توسط کادری باتجربه و ماهر انجام میدهد. برای دریافت مشاوره و رزرو نوبت در مرکز جام جم قدس، میتوانید با شمارههای ۰۲۱۴۶۸۳۷۰۰۱، ۰۲۱۴۶۸۰۴۸۸۸ و ۰۲۱۴۶۸۰۴۷۲۲ تماس بگیرید.
سوالات متداول
هزینه رادیولوژی ترانزیت در دوران بارداری چقدر است؟
هزینه رادیولوژی ترازیت در دوران بارداری به عوامل مختلفی مانند نوع بیمه، مرکز درمانی و نوع رادیولوژی بستگی دارد.
انجام رادیولوژی ترانزیت در دوران بارداری چقدر طول میکشد؟
معمولا زمان انجام رادیولوژی ترانزیت ۳ الی ۴ ساعت طول میکشد.
آیا انجام رادیولوژی ترانزیت در ماههای اول بارداری خطرناک است؟
بله انجام رادیولوژی در ماههای اول بارداری خطرناک و ممنوع است.